Bibliotheca Lindiana

Andrzej Sołtan

Warszawa czasu Lindego


Warszawskie lata Lindego, to – jak wiadomo – pierwsza poł. XIX w., a uściślając, okres od grudnia 1803, kiedy przyjechał on z Lipska dla objęcia posady rektora zakładanego przez władze pruskie Liceum Warszawskiego, do czerwca 1847 r., gdy zmarł i został pochowany na tutejszym cmentarzu ewangelicko-augsburskim. Jadąc do Warszawy, jechał Linde do miasta już sobie znanego, mieszkał w nim bowiem krótko podczas insurekcji kościuszkowskiej 1794 r. Zjawiwszy się w Warszawie ponownie nie mógł nie zauważyć zmian, jakie w niej zaszły po ponad ośmiu latach pruskich rządów, w czasie których dawna stolica Rzeczypospolitej zdegradowana została do roli jednego z miast departamentowych prowincji Prus Południowych. Linde pozostał w mieście również po wkroczeniu doń wojsk napoleońskich – kierował dalej Liceum, pracował nadal nad Słownikiem, udzielał się czynnie w Towarzystwie Przyjaciół Nauk, zajmując zaś eksponowane stanowiska we władzach oświatowych wywierał znaczny wpływ na organizację i program szkolnictwa zrazu Księstwa Warszawskiego, kiedy Warszawa odzyskała swą stołeczną rangę, a następnie także Królestwa Kongresowego, gdy ponownie wkroczyła na drogę szybkiego i wielostronnego rozwoju. W Warszawie przeżył też Linde powstanie listopadowe, a po jego klęsce – jeszcze kilkanaście lat rządów paskiewiczowskich. Na narzuconym wówczas zaborowi rosyjskiemu systemie politycznego terroru szczególnie ucierpiała Warszawa. Po piętnastoletnim rozkwicie w czasach Królestwa Kongresowego nastąpił okres stagnacji – rozwój przestrzenny miasta zahamowało zbudowanie Cytadeli, przemysł powoli dźwigał się po popowstaniowych represjach zaborcy, a życie polityczne i kulturalne przeżywało całkowity marazm. Do wyraźniejszego ożywienia w tym zakresie dojść miało dopiero w latach pięćdziesiątych tego stulecia. Z tego, co powiedziano wyżej łatwo zauważyć, że trudno mówić o jednej Warszawie czasów Lindego, podczas owych kilku dziesiątków lat, kiedy mieszkał w niej nasz leksykograf miasto przechodziło bowiem zmienne koleje losu, a jego stan i rozwój zależny był od aktualnie panującego reżimu politycznego.

 
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Copyright © 2017 Open Source Matters. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Joomla! jest wolnym oprogramowaniem dostępnym na licencji GNU GPL.
Joomla free themes, blog website hosting.